Methode bereidt voor op een half examen

Het eindexamenprogramma Natuurkunde is aangepast. Nieuwe onderwerpen en minder overlap tussen havo en vwo. Het rekenen wordt minder terwijl er meer moet worden uitgelegd door de leerlingen.

Bij het maken van het centraal examen wordt ernaar gestreefd dat 50% van het totaal aantal scorepunten dat door de kandidaat behaald kan worden, afkomstig is van vragen waarbij voor de beantwoording een expliciete berekening noodzakelijk is.

Bron: Examenprogramma’s Natuurkunde havo (2015) en vwo (2016).

Methodes geven een mooi overzicht van alle onderwerpen die in het examen voorkomen. Ze leveren alle stof met alle formules en genoeg oefenopgaven om hier mee te oefenen. Ze leveren alle “feiten” (declarative knowledge). Zo weet de leerling dat de maan te zien is omdat het zonlicht reflecteert en weet het dat de aarde om de zon draait. De leerling wordt echter niet uitgedaagd om na te denken over het ontstaan van deze “feiten”. Hoe weten we dat de maan het zonlicht reflecteert? Hoe weten we dat de aarde om de zon draait?

De leerling moet meer doen met de aangeleverde feiten om logische denkstappen te kunnen maken, moet oorzaak en gevolg uit elkaar kunnen halen, moet toe kunnen werken naar het onbekende door een consistent verhaal te houden met logische en valide stappen. De leerling moet in staat zijn voorspellingen te maken.

Boeken helpen leerlingen hier zelden mee. De aangeleverde feiten hebben leerlingen nodig maar er moet ook worden gewerkt aan diepgaand begrip van concepten en theorieën (operative knowledge). Passive learners worden zelden uitgedaagd om zich hier in te ontwikkelen. Leerlingen hebben een actieve werkhouding nodig, moeten veel discussiëren om hun gedachten te ordenen.

Kritisch denken moet met leerlingen geoefend worden. Op momenten dat ze met elkaar in gesprek zijn. Gedachten en ideeën moeten worden uitgesproken en bediscussieerd. Het is dan nodig dat de leerling actief meedenkt en dat de te nemen stappen in een rustig tempo langs komen. De leerling heeft ook nog tijd nodig om de gegevens te verwerken.

Tijdens traditionele Natuurkunde lessen is dit lastig uit te voeren. Het examenprogramma is overvol, de hoeveelheid aan te leren feiten groot en de kennis verdeeld over veel verschillende onderwerpen, het aantal lesuren is beperkt. Als de lessen gericht blijven op het volgen van de methode dan wordt de leerling slechts voorbereid op een half examen. Er moet een verandering tot stand gebracht worden waarbij leerlingen in de les tijd krijgen om te begrijpen waar de feiten (declarative knowledge) vandaan komen.

Op dit moment ben ik binnen mijn school aan het kijken waar samenwerken, discussiëren en zelfwerkzaamheid voorkomen bij vakken waar dit traditioneel niet gebruikelijk is. Dus niet bij vakken als NLT of O&O (onderzoek en ontwerpen). Maar het lijkt er op dat ik voor lessen met afwisselende werkvormen waarin samenwerken centraal staat en die geregeld, met zeker gemak, ingezet worden toch nog even verder moet zoeken.

Literatuur:

Naar aanleiding van Hake, R.R. 2004. “The Arons Advocated Method” submitted to the American Journal of Physics on 24 April 2004, waarin Richard Hake de werkwijze van Arnold Arons toelicht.

Dit bericht werd geplaatst in Over lessen, Over onderwijs en getagged met , , . Maak dit favoriet permalink.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s