Wie was Dr. Sinner?

In een les wil ik graag aangeven waar ideeën ontstaan zijn, in welke tijd, wat voor mensen er aan gewerkt hebben enz. Bij de Sinner cirkel komt dan snel de vraag boven:

Wie was Dr. Sinner?

Zoeken naar “Sinner” met Google in Nederland geeft wel veel resultaten (van brillen tot muziek) maar de gevonden berichten die over de Sinner cirkel gaan zijn beperkt. En nergens kan ik vinden wie Dr. Sinner is of waar de Sinner cirkel gepubliceerd is. Met Google zoeken naar “Sinner” wereldwijd geeft weer andere resultaten (van muziek tot religieuze teksten) en ook hier wel enkele berichten die te maken hebben met schoonmaken. Maar nog geen informatie over Dr. Sinner. Ook zoekacties met andere zoekmachines (Bing, Yahoo, Dogpile, ..) leveren niets op. Ook Wikipedia (Nederlands en Engels) leveren geen gegevens op over Dr. Sinner.

Uiteindelijk vind ik een presentatie over schoonmaken van René Elgaard (Alfa Laval Tank Equipment A/S) (pdf) uit mei 2009 over het reiningen van opslagtanks. In dia 9 gaat hij even in op de Sinner circle:

Cleaning Philosophy:   (Sinner 1960)
Cleaning is a matter of applying chemical detergent at a certain temperature for the time necessary to dissolve or loosen the residues so the mechanical action of the falling film can remove the residues.

Elgaard geeft hier aan dat Sinner de Sinner cirkel in 1960 gepubliceerd heeft (maar een duidelijke referentie ontbreekt). Helaas heb ik René Elgaard niet kunnen bereiken bij Alfa Laval om te vragen waar Sinner zijn theorie gepubliceerd heeft.

Wel geeft Elgaard aan dat de Sinner cirkel ook wel TACT of T.A.C.T. genoemd wordt en dat geeft weer een nieuwe zoekrichting. Via een zoekactie naar “Sinner + TACT” kom ik bij patent aanvragen uit de Verenigde Staten over “Colored cleaning agents” uit 1962 en “Detergent composition including dust inhibiting agent” uit 1963. Deze aanvragen zijn ingediend door Herbert Sinner en Walter Fries voor het Duitse bedrijf Henkel & Cie GMBH. Gezien het onderwerp en de periode waarin dit patent is ingediend vermoed ik dat Herbert Sinner de man van de Sinner cirkel is. Het lijkt er ook op dat ik mijn zoekactie moet verplaatsen naar Duitsland.

Bij Dict.cc staat in het forum een vraag over een juiste vertaling van het Duits naar het Engels van “Sinner’scher Kreis”. En met de Duitse vertaling blijkt in de Wikipedia.de wel iets te vinden te zijn: Sinnerscher Kreis.

Bron: http://de.wikipedia.org

Hier is te vinden dat Dr. Sinner inderdaad Dr. Herbert Sinner zou zijn, dat hij in 1900 geboren is in Chemnitz en overleden in 1988 in Hilden en dat hij inderdaad bij de firma Henkel heeft gewerkt. Helaas geeft Wikipedia in dit geval geen goede referenties waardoor het nog niet helemaal duidelijk is of de gegevens kloppen. Ook is hier niet terug te vinden waar Dr. Sinner zijn ideeën gepubliceerd heeft.

Henkel is een enorm bedrijf (meer dan 50.000 medewerkers) en bij ons onder andere bekend van de merken Persil, Pritt, Sellotape en Fa. Ik besluit een berichtje te sturen naar een PR medewerker met de vraag of er meer bekend is over Dr. Sinner. Na twee dagen krijg ik een berichtje terug van Thomas Wölk die werkt bij het “Henkel Corporate Archives” als “Unternehmenshistoriker”. Direct vroeg ik me af of elk bedrijf een archief afdeling heeft (maar dat is nu niet relevant). Thomas Wölk schrijft:

Dr. Herbert Sinner was a Henkel employee from January 1932 until December 1965. He was born on September 15, 1900, and died on April 9, 1988.

En hiermee bevestigt hij de gegevens in Wikipedia (behalve de geboorteplaats en de plaats van overlijden).

Ook geeft hij aan waar de eerste publicatie van de Sinner cirkel is geweest:

The “Sinner Cycle” was published for the first time in an article called “Über das Waschen mit Haushaltwaschmaschinen” in 1959 (Copyright by Haus + Heim-Verlag).

René Elgaard gaf aan dat Sinner in 1960 zijn bevindingen gepubliceerd had, maar dat blijkt dus een jaar eerder geweest te zijn. Voor zover ik kan nagaan is van het boekje “Über das Waschen mit Haushaltwaschmaschinen” in 1959 een eerste druk verschenen en in 1960 een tweede en laatste druk. Dr. Sinner publiceerde “zijn” cirkel in de tijd die ik eerder beschreef bij “Wassen door de jaren heen” waarbij wasmachines en wasmiddelen nog geen gemeengoed waren.

De Sinner cirkel is meer dan 50 jaar oud!

Het boekje “Über das Waschen mit Haushaltwaschmaschinen” is nergens online te vinden, maar na enig speuren lukt het me een keurig exemplaar (tweede druk, 1960, 69 bladzijden van ongeveer 20×20 cm met zwart/wit foto’s van wassende vrouwen en wasmachines) te kopen in Frankrijk.

Beeldcitaat: "Über das Waschen mit Haushaltwaschmaschinen" van Dr. Herbert Sinner (1)

Het is een merkwaardig boekje. Mijn verwachting was dat de Sinner cirkel in een wetenschappelijk artikel zou zijn verschenen maar dit boekje lijkt meer bedoeld voor huisvrouwen. Met uitleg over wassen, verschillende was methoden en achterin ook een overzicht van de mogelijkheden die je hebt om apparaten aan te schaffen die je kunnen helpen bij het wassen gesorteerd naar het bedrag dat je beschikbaar hebt.

Zur verfügung stehen etwa DM bis 100,–

Es kann beschafft werden: Handwringer

En zo verder tot 3000,– DM en meer (prijsniveau van 1960!).

Maar gelukkig staat in het boekje ook de gezochte Sinner cirkel waarin het wassen met een ketel (al dan niet op een fornuis) vergeleken wordt met het wassen in een wasmachine. Het wassen in een ketel moet het vooral hebben van de temperatuur en in een wasmachine wordt meer mechanische kracht gebruikt en gaat het ook iets sneller.

Beeldcitaat: "Über das Waschen mit Haushaltwaschmachinen" (2)

Dr. Herbert Sinner heeft de Sinner cirkel gepubliceerd in een boekje over het wassen (met of zonder wasmachine). In dat boekje wordt het nog niet de Sinner cirkel genoemd (dat komt vermoedelijk pas later). Tegenwoordig wordt de Sinner cirkel breder gebruikt voor bijna alles wat vies is en schoon moet worden (maar dat wordt een ander bericht).

Meer over schoonmaken en de Sinner cirkel

Wassen door de jaren heen

Sinner cirkel

Sinner cirkel (voorbeelden)

Sinner cirkel (diverse opmerkingen)

Bronnen

(1) Beeldcitaat: “Über das Waschen mit Haushaltwaschmachinen”, Dr. Herbert Sinner, zweite verbesserte Auflage, 1960, HAUS +HEIM-VERLAG, geen ISBN.

(2) Beeldcitaat: “Über das Waschen mit Haushaltwaschmachinen”, Dr. Herbert Sinner, zweite verbesserte Auflage, 1960, HAUS +HEIM-VERLAG, geen ISBN, bladzijde 10

Sinner cirkel

Enige tijd geleden kwam de “Sinner cirkel” langs in een berichtje van de community verzorging bij de digischool. De Sinner cirkel vind ik een mooi voorbeeld waarbij een beeld (in dit geval een cirkel) je kan helpen om iets duidelijk te maken.

De Sinner cirkel wordt gebruikt om te kijken hoe iets wordt schoongemaakt. Om schoon te maken zijn volgens de Sinner cirkel 4 zaken van belang:

  1. Temperatuur
  2. Actie/beweging/mechanische kracht
  3. Chemie
  4. Tijd

De Sinner cirkel wordt ook wel TACT (of T.A.C.T.) genoemd naar de eerste 4 letters van temperatuur, actie, chemie en tijd.

In woorden is best uit te leggen wat je kan doen om iets schoon te maken. De Nederlandse Vereninging van Zeepfabrikanten geeft als voorbeeld het reinigen van een douchekop. Als je kalkaanslag wilt verwijderen kan je een schuursponsje pakken en gaan boenen (veel mechanische kracht) de temperatuur speelt nauwelijks een rol en ook chemie (zeep) is er niet. En het duurt wel even om de douchekop schoon te krijgen. Gebruik je een beetje schuurmiddel (chemie) dan zal het boenen minder nodig zijn en gaat het allemaal ook wat sneller. En gebruik je een anti-kalk middel dan moet de douchekop een tijdje inweken en zijn de factoren tijd en chemie de belangrijkste.

Zoals hiervoor in tekst staat is het waarschijnlijk wel te begrijpen, maar echt snel is het niet te doorgronden. De Sinner cirkel geeft een mooi beeld bij het schoonmaak proces.

Sinner cirkel
Sinner cirkel (douchekop reiningen met schuursponsje)
Sinner cirkel (douchekop reiningen met schuursponsje en schuurmiddel)
Sinner cirkel (douchekop reinigen met antikalk middel en schuursponsje)

De Sinner cirkel werkt vooral goed om vergelijkingen te maken tussen twee situaties waarbij een vuil voorwerp op een andere manier schoon gemaakt wordt (net zo schoon in beide gevallen). De Sinner cirkel heeft geen enkele absolute waarde (in de zin dat een kwart cirkel voor de temperatuur 30 graden Celcius is of iets dergelijks).

In de klas is de Sinner cirkel ook goed te gebruiken bij een klassengesprek. Laat een Sinner cirkel zien, bespreek een andere methode om schoon te maken en laat de klas bedenken hoe de nieuwe Sinner cirkel er dan uitziet.

Meer over schoonmaken en de Sinner cirkel

Wassen door de jaren heen

Wie was Dr. Sinner

Sinner cirkel (voorbeelden)

Sinner cirkel (diverse opmerkingen)

Bronnen

De grafieken zijn gemaakt met de Online Grafiektool (http://grafiektool.nl)

Nederlandse Vereniging van Zeepfabrikanten (http://www.nvz.nl) (Sinner)