Via de website van Think Bank kwam ik bij een Notebook bestand over krachten (voor het vak natuurkunde). Met behulp van plaatjes uit de Gallerij hebben ze een Notebook bestand gemaakt waarbij leerlingen bij het bord zinnen kunnen maken die aangeven wanneer een voorwerp versnelt of vertraagt. Naar aanleiding van deze presentatie heb ik een Nederlandse versie gemaakt.
Fiets
Skater
Vliegtuig
Krachten die dezelfde werklijn hebben kunnen worden opgeteld (als vectoren). En als er dan een nettokracht overblijft in de richting van de beweging dan versnelt het voorwerp. Is er een nettokracht naar achteren dan vertraagt het voorwerp. En als er geen nettokracht meer overblijft dan beweegt het voorwerp met een constante snelheid.
Leerlingen krijgen een foto te zien, dan worden daar wat krachten in getoond en dan komt de opdracht. Maak een kloppende zin met de aangegeven woorden. Leerlingen pakken de woorden op en zetten ze er boven in een juiste volgorde.
Leerlingen maken zinnen bij het bord
Hoe is dit Notebook bestand gemaakt?
Allereerst is er natuurlijk een idee. En daarna ben ik begonnen met het zoeken naar plaatjes. De plaatjes uit de Gallerij (tweede tab) vond ik niet geschikt en zo ben ik gaan zoeken op http://flickr.com naar plaatjes die een Creative Commons licentie hebben.
Gallerie plaatjes zoeken (tweede tab)
De gevonden foto heb ik op bladijde 1 gezet. Bij deze foto kan je even praten over wat je ziet en wat er gaat komen. Op de tweede bladzijde dezelfde foto maar nu met de krachtenpijlen er in getekend. Ik heb gebruik gemaakt van de functie “Lijn” met de volgende instellingen (vierde tab):
Eigenschappen van de krachten "lijn"
Om de krachten goed te kunnen zien heb ik de foto deels transparant gemaakt. De krachten hebben een naam gekregen (kracht a, ..) omdat je anders nooit weet over welke kracht je het hebt. Alle plaatjes en krachten zijn vastgezet (Lock in Place). Op bladzijde 3 heb ik “de opdracht” geplaatst. Het plaatje met de krachtenpijlen is iets kleiner gemaakt omdat je anders niet genoeg ruimte hebt voor de zinnen die gemaakt moeten worden.
De opdracht bestaat uit losse teksten die ik op een gekleurde ondergrond (vierkantje getekend met Shapes) gezet om goed te kunnen zien dat deze teksten de opdracht vormen. Het gekleurde vakje staat op de achtergrond (en heb ik vastgezet), de teksten staan ervoor. Alle teksten hebben de eigenschap Infinite Cloner (Oneindig vermenigvuldigen) gekregen waardoor de teksten altijd blijven staan en de leerling alleen een kopie kan pakken (rechtermuisklik of klik op het driehoekje om deze eigenschap te selecteren).
Tot slot heb ik het geheel een beetje opgeschoond (bladzijden een naam gegeven, en alle bladzijde in de paginasorteerder in groepen geplaatst). En op de laatste bladzijde heb ik de bronnen vermeld van de gebruikte gegevens (zoals Creative Commons licenties ook van je vragen).
Het meeste tijd kost het nog om geschikte plaatjes te vinden. Misschien had ik beter eerst gebruik kunnen maken van de Gallerij plaatjes (en dan later de andere plaatjes kunnen gaan zoeken). Maar als de plaatjes er eenmaal zijn kost het verder niet zo veel tijd meer om een Notebook presentatie te maken zoals deze.
Smartboard Notebook software heeft naast het scherm voor de afbeelding ook een 4-tal tabbladen. Vandaag beschrijf ik de functie van het eerste (bovenste) tabblad: de Page Sorter (Paginasorteerder). De tabbladen zijn te selecteren door er op te klikken (of door naar het menu te gaan >View, >Page Sorter, of bij een Windows computer >Weergave, >Paginasorteerder). Bij Windows kan deze optie ook met de sneltoets Alt + 1 worden geselecteerd.
Mac
Windows
De tab die geselecteerd is kleurt blauw. Hieronder een stukje van de Paginasorteerder met een aantal bladzijden van een presentatie over het ontbinden van krachten (bij natuurkunde). De bladzijden staan netjes onder elkaar. De bladzijde die getoond wordt (ernaast) heeft een grijzig randje. Klik je bewust op een dia dan is het randje blauw. Een bladzijde met een blauwe rand kan je in de paginasorteerder verplaatsen (slepen) om de volgorde van de bladzijden aan te passen.
Onder de bladzijden staat standaard een datum maar in dit geval is de naam gewijzigd in naam die meer aangeeft waar de bladzijde over gaat. De naam kan je wijzigen door dubbel te klikken op de naam (er verschijnt een venstertje met de huidge naam en daar kan je de naam aanpassen). De rechtmuisklik of klikken op het vierkantje met het driehoekje geeft een menuladder met de keuze Rename Page.
Naam van bladzijde aanpassen (in paginasorteerder)
De tabbladen staan altijd aan de zijkant van het scherm. Met het knopje (met twee pijltjes zie figuur hieronder) kunnen de tabbladen links danwel rechts op het scherm getoond worden. Op de scheiding van de paginasorteerder en de actieve bladzijde is een klein rondje te vinden waarmee de paginasorteerder breder gemaakt kan worden (er staan dan meerdere bladzijden naast elkaar in de paginasorteerder terwijl de actieve bladzijde kleiner wordt). Het breder maken van de paginasorteerder heeft vooral zijn nut als je bladzijden opnieuw op volgorde wilt zetten, of snel iets wilt zoeken. Ik gebruik deze optie alleen bij de voorbereiding (en eigenlijk nooit in de les).
Tabbladen links danwel rechts zetten.
Kleine bolletje aanklikken en vast houden.
Paginasorteerder breder gemaakt.
Groepen (in de paginasorteerder)
Naast het groeperen van objecten wordt de term groepen ook gebruikt in de paginasorteerder. In de paginasorteerder kunnen bladzijden die bij elkaar horen worden “gegroepeerd”.
Klik in de paginasorteerder op Groups (Groepen) om het volgende menu te krijgen. In dit geval zijn er 4 groepen gemaakt (Krachten, Waslijn, Balk, Einde) en de laatste optie is Edit Groups. Klik je op een groepsnaam dan spring je in de paginasorteerder naar de eerste bladzijde in die groep (zonder dat de actieve bladzijde verandert). Klik je op Edit Groups dan komen alle bladzijden op de plaats van de actieve bladzijde te staan.
Groepen kunnen hier worden toegevoegd, of verwijderd, een naam krijgen enz.. Het rechtermuismenu geeft een aantal mogelijkheden die verder vanzelf duidelijk zijn. Met de [-] worden groepen “dichtgeklapt” en met het [+] weer “open geklapt”. Het verplaatsen van de bladzijden (en ook hele groepen) kan door ze naar hun nieuwe plek te slepen.
Om de groepen weer weg te krijgen uit de actieve bladzijde klik je op het rode sluit tekentje aan de rechterkant.
Wanneer gebruik je groepen?
Zelf gebruik ik de groepen alleen als ik een bestand gemaakt heb dat ik wil delen met collega’s. De enige handige functie die ik voor groepen zie is dat je de groepen ook dicht kan klappen en open kan klappen in de paginasorteerder zelf. Maar die optie is (nog?) niet aanwezig, waardoor je in de paginasorteerder gewoon met alle bladzijden blijft zitten (ook als je maar één groep wilt gebruiken).
Automatisch verbergen
De paginasorteerder heeft in Windows (niet bij de Mac) een optie “Automatisch verbergen” waarmee de paginasorteerder een stukje over de actieve bladzijde schuift maar direct verdwijnt zodra je ergens op de actieve bladzijde tikt. In de praktijk gebruik ik deze optie zelden. Ik vindt het wel fijn om de bladzijden aan de zijkant te hebben staan en het stoort mij teveel dat de paginasorteerder over de actieve bladzijde heen schuift (waardoor je niet alles meer kan zien). Maar iedereen zal zijn eigen voorkeur hierbij hebben.
In het bericht over de Screen Capture Tool 1 (en 2 en 3) heb ik het gehad over het maken van een screenshot. Onlangs kwam ik er achter dat over het maken van screenshots zowaar een hele website bestaat. Voor Windows, Mac, maar ook voor de Iphone, e.d.: take-a-screenshot.org.
De website timeanddate.com geeft onder andere een mooie internetklok die full screen getoond kan worden. Het mooie is dat de tijd niet van de computer gelezen wordt (zoals veel klokken) maar vanuit de website wordt aangestuurd. Er zijn ook een aantal Nederlandse steden opgenomen in de (enorme) lijst. Mooi op het scherm te zetten tijdens de les, of tijdens een toets.
Martin de Fockert (smartboard.nl) gaf in zijn reactie bij het bericht “Smartboard: Met z’n tweeën tegelijk” aan dat er voorbeeld bestanden beschikbaar zijn voor de SBD600 Smartboard serie. In het bericht ging het over de “dual-user” optie die bij de nieuwe SBD600 Smartboarden beschikbaar komt (met de Notebook versie met SP3 die overigens nog niet uit is) waardoor er met twee mensen tegelijkertijd gewerkt kan worden op het Smartboard. Hieronder een aantal schermafdrukken van de voorbeeld bestanden die Martin mij gestuurd heeft (bedankt Martin). Naar aanleiding van de voorbeelden kan ik me wel een goede voorstelling maken hoe je deze optie kan inzetten in de klas.
Leerlingen moeten samen iets doen om de opdracht goed uit te kunnen voeren.
Wel denk ik dat deze optie niet zo geschikt is als er een hele klas zit te kijken (en te wachten) omdat het zicht op het bord niet zo goed meer is als er twee leerlingen voor staan. Wel denk ik dat deze optie goed gebruikt kan worden om leerlingen die dat nodig hebben wat extra leertijd te gunnen (terwijl de rest van de klas gewoon aan het werk is gaan enkele leerlingen de opdrachten uitvoeren).
In een vorig bericht beschreef ik de techniek “Move to reveal” waarbij teksten worden verstopt onder/achter een rechthoek. In dit bericht enkele voorbeelden van een andere manier om “Move to reveal” toe te passen. Gevolgd door een korte beschrijving hoe je zo’n Notebook bladzijde maakt (en een presentatie met een uitgebreidere beschrijving).
Puzzel gemaakt met Puzzlemaker. De oplossing komt tevoorschijn als het groene “gordijn” naar beneden getrokken wordt.
Er zijn verschillende manieren te bedenken om “de oplossing” te tonen.
Vergrootglas tekening komt uit de Gallerij.
Stukje van de woordenlijst van Alie Bosma (via de digischool na inloggen).
In het kort
Bovenstaande voorbeelden bestaan grofweg uit 3 lagen.
De onderste laag met de “opdracht”
Een middelste laag met “het gordijn”
En de bovenste laag met “de oplossing”
De opdracht op de onderste laag kan gewoon gemaakt worden zolang alles maar op de onderste laag staat. Voor de oplossing is het van belang dat deze laag helemaal vooraan staat. De teksten van de oplossing zijn niet zichtbaar omdat ze dezelfde kleur hebben als de achtergrond. “Het gordijn” is een rechthoek met een kleur waarop de oplossing goed te zien is. Dit “gordijn” schuift eigenlijk voor de opdracht langs, maar achter de oplossing. De rechthoeken zijn deels transparant (doorzichtig) gemaakt om de opdracht ook nog te kunnen zien.
In bovenstaande plaatjes de stappen die ik genomen heb. Plaatje 1 geeft een opdracht (onderste laag), een gordijn (middelste laag) en een oplossing (bovenste laag). Plaatje 2 heeft een oplossing in de kleur rood. In plaatje 3 is de oplossing over de opdracht gezet en niet meer te zien. Plaatje 4 geeft dan weer wat er gebeurt als het gordijn over de opdracht geschoven wordt. De oplossing wordt zichtbaar (maar de opdracht verdwijnt nu nog). Om de oplossing EN de opdracht te kunnen zien moet het gordijn gedeeltelijk doorzichtig gemaakt worden (vierde tab, eigenschappen) zie onderstaande plaatje.
Uitgebreide beschrijving
Een uitgebreidere beschrijving van bovenstaande voorbeelden (puzzel en vergrootglas) staat hieronder.
Presentatie kan gedownload worden bij Slideshare (of anders hier).
Het Notebook bestand van deze voorbeelden staat hier.
Succes met het maken van je eigen “Move to reveal” bladzijden!
Rub out to reveal is een aparte techniek om gegevens te verstoppen in een Notebook bladzijde. Er zijn gegevens zichtbaar, maar er zijn ook gegevens verstopt. Door met de wisser over het bord te gaan worden de gegevens te voorschijn gehaald. In tegenstelling tot “Move to reveal” zijn eenmaal zichtbaar gemaakte gegevens niet weer te verstoppen. Dit lijkt me dan ook een geschikte techniek voor de docent (en minder geschikt voor leerlingen).
Een voorbeeld
Onderstaand plaatje laat je, bij een les aardrijkskunde over Europa, zien aan leerlingen. En al pratend maak je met de wisser de namen van de landen zichtbaar.
Rub out to reveal
Rub out to reveal, met wisser komt "Nederland" te voorschijn
Hoe maak je zo’n Notebook bladzijde?
Voor de les aardrijkskunde over de landen in Europa heb ik een kaartje gevonden bij freemaps.jp.
Ik heb van Europa met de Screen Capture Tool een gedeelte rondom Nederland genomen.
De achtergrond van de bladzijde heb ik blauw gemaakt.
En van het plaatje heb ik de delen die water zijn transparant gemaakt.
Met een zwarte letter heb ik de namen van de landen getypt en op hun plaats gezet. Soms past de naam niet in het land en heb ik lijntjes getekend naar de naam van het land.
Rub out to reveal
Om te voorkomen dat objecten gaan schuiven heb ik alle objecten geselecteerd (Apple + a of Ctrl + a), er één groep van gemaakt (niet echt noodzakelijk) en alles vastgezet op zijn plaats (“Lock in place“).
Het plaatje voor de leerlingen is nu klaar, tijd om de namen van de landen te gaan verstoppen.
Neem een gewone pen, maak de lijndikte iets dikker en kies de kleur van het water. Kras nu over de namen van de landen Denemarken en Nederland waardoor ze verstopt worden onder de penlijnen.
Herhaal dit met een witte pen voor de overige namen.
Nu ziet het plaatje er uit zoals het eerste plaatje in dit bericht.
Bestand opslaan, en nu kan je kijken of de namen weer te voorschijn komen als je er met de wisser overheen gaat.
De wisser wist in principe alleen pen dus het groeperen en vastzetten is niet echt noodzakelijk.
Omdat je een les die je voorbereid hebt ook later nog kan gebruiken heb ik in de rechter bovenhoek een plaatje gezet om me er aan te helpen herinneren dat ik op deze bladzijde de wisser ga gebruiken. Volgend jaar weet je dat toch vaak niet meer precies.
Blümchen heeft een hit gehad in Duitsland met “Ist deine liebe echt”. Leerlingen kunnen naar deze hit luisteren en in een tekst ontbrekende woorden opschrijven. In dit voorbeeld heb ik een aantal werkwoorden uit de tekst weggehaald in de eerste kolom. Als leerlingen klaar zijn kan de docent met de wisser de woorden te voorschijn laten komen.
Rub out to reveal: Duitse liedtekst
Rub out to reveal: Duitse liedtekst (met verstopte werkwoorden in eerste kolom).
In onderstaand voorbeeld is het verbergen minder subtiel gedaan. Onder de rode strepen staan de juiste vervoegingen. Ook leerlingen kunnen hier met de wisser aan de slag.
Rub out to reveal is snel op te zetten en te gebruiken. Vooral als het om teksten gaat ben je in enkele tellen klaar. Je kan ook hele voorwerpen verstoppen van een plaatje, maar dan is het lastiger om de juiste achtergrondkleur te vinden. Een “minder subtiel” gebruik van de pen kan natuurlijk altijd.
Om gegevens die op het Smartboard staan weer weg te krijgen zijn er verschillende mogelijkheden. Zo is er de wisser. Een echte wisser die in de pennenbak ligt en een software wisser in de Notebook software (die ook met je vinger of een pen te gebruiken is). En de delete knop (op de computer en in de Notebook werkbalk). Misschien is dit ook een goed bericht om de Oeps knop te beschrijven. Aan het eind nog even aandacht voor een niet standaard Notebook onderdeel “de prullenbak”. In dit bericht beschrijf ik de werking en de verschillen van deze mogelijkheden.
Smartboard wisser (foto la_riviere by-nc-sa)
De Smartboard wisser, die in de pennenbak ligt, heeft volgens mij meer een nostalgische waarde dan een praktische waarde. Docenten willen blijkbaar een wisser in de hand hebben. Maar in de praktijk heb je er niet zo veel aan omdat je net zo goed kan “wissen” met een vinger of een pen.
Delete
Een geselecteerdobject kan verwijderd worden door op de Del knop te drukken op het toetstenbord of door op de Delete knop te klikken in de werkbalk.
Delete knop in Notebook werkbalk
Wisser
De wisser in de Notebook werkbalk ziet er als volgt uit:
Wisser in Notebook werkbalk
En als je er op klikt komen er drie wissertjes te voorschijn die, van links naar rechts, een steeds groter gebied kunnen wissen. Als een wisser gekozen is verschijnt er een cirkel op het scherm waaronder “gewist” wordt.
Drie verschillende wissers
Met de wisser kunnen alleen lijnen of delen van lijnen gewist worden. Figuren en teksten kunnen niet gewist worden (ook kunnen er geen stukjes weggehaald worden).
Met de wisser kan je GEEN (delen van) figuren wissen!
Lijnen kunnen wel gewist worden
Een fantasielijn wordt netjes afgerond en er ontstaan 2 lijnobjecten
Een normale lijn krijgt "gewoon" een gat
Maak je met een wisser een -gesloten- cirkel en tik je vervolgens ergens in het midden van die cirkel dan worden alle geschreven gegevens in die cirkel gewist. Andere objecten (zoals figuren en plaatjes) blijven staan. In de praktijk gebruik je dat niet zo veel, vaak maak je sneller een nieuwe lege bladzijde aan.
Oeps
Oeps knop (ofwel de Undo knop)
De Undo knop (de “Oeps ik heb iets fout gedaan” knop) herstelt alle laatste handelingen. Niet alleen verwijder je met de knop de laatste lijn die je getekend hebt, of het laatste woord dat je geschreven hebt. Als objecten verplaatst worden, als objecten gedraaid worden e.d. wordt de laatste actie met de Undo knop herstelt. Ook als je met je hand per ongeluk even op het bord komt dan kan je dat snel weer weghalen. Op het toetsenbord kan je ook “Apple + z” gebruiken (“Ctrl + z“).
Prullenbak
Flash prullenbak van Tequipment
Bijna elke computer (en ook veel programma’s) hebben een prullenbak. Je kan hier bestanden naar toe slepen en dan zitten ze in de prullenbak. En pas als je de prullenbak leegt is alles echt weg. Voor Smartboard heeft Tequipment’s een prullenbak gemaakt (flash) die op een Notebook bladzijde geplaatst kan worden. Elk object kan je hier naar toe slepen en dan is het object weg. Let op dat de inhoud van deze prullenbak niet meer bekeken kan worden. Wat er in zit is weg. Alleen de laatste acties kunnen met de Oeps knop teruggehaald worden. Na inloggen is dit onderdeel hier te downloaden. Als het geluid aan staat geeft de prullenbak ook het geluid van een rammelende deksel als het object verdwijnt!
De vroege beta release van Express geeft volgens Martin de Fockert (smartboard.nl) niet helemaal goed weer wat het moet gaan worden. Hij mailde mij een Notebook presentatie (bedankt hiervoor) die meer informatie geeft over de toekomt van Smartboard Express. Onderstaande afbeelding laat een meer complete Express versie zien waar de belangrijkste functies zijn opgenomen. In de tabel de verschillen tussen Notebook software en de uiteindelijke Express versie.
Smarttech heeft de online versie van de Smartboard Notebook software geactiveerd: Express. Uit de vooraankondigingen was duidelijk geworden dat er een verschil zou zijn tussen de online versie en de software die je op de computer installeert. Enkele functies zouden niet opgenomen worden in de online versie. Express is een Flash applicatie (.swf file) van 1,8 Mb groot en laadt redelijk snel.
We’re currently working on this product.
Please visit regularly to see new features and updates.
Het mooie van deze online Notebook versie is dat je op elke computer met internet verbinding de .notebook bestanden kan bekijken. De aankondiging dat er “enkele” functies zouden ontbreken is op dit moment wel een understatement. De functies die nu zijn opgenomen zijn:
openen bestand
selecteren
pen
tekst
paginasorteerder
Echt goed is er niet met deze versie te werken. Het verplaatsen van objecten gaat traag, de objecten die gegroepeerd zijn in het origineel zijn uit elkaar gevallen, met selecteren kan je objecten niet selecteren om ze aan te passen (eigenschappen zijn er nog niet), je kan een bestand niet afsluiten (je moet dan gewoon Express weer openen). Net als de Notebook versie van de software is in de paginasorteerder de volgende dia niet te kiezen als de huidige dia onderaan staat. In de pagina sorteerder zou de actieve bladzijde altijd de één na laatste bladzijde moeten zijn zodat de volgende bladzijde ook te kiezen is. In de Notebook software zijn er echter de knoppen “Volgende” en “Vorige” (onder de tabbladen of in de menubalk) die in Express nog ontbreken.
Ook ontbreken functies als zoom, undo, de wisser, opslaan bestand, … nu nog. Maar als Smarttech doorgaat met het toevoegen van nieuwe functies (zoals ze aangeven) wordt Express een handig hulpmiddel voor elke gebruiker (en zeker ook leerlingen). Blijven volgen dus.
Op deze website (Art History) zijn beschrijvingen van schilderijen te vinden verdeeld over verschillende perioden. Naast beschrijvingen zijn er ook filmpjes te vinden. Alleen in het Engels helaas.
Via Smart op school kwam ik terecht bij Digital Dialects. Een verzameling digitale oefeningen voor vele talen. Direct op het Smartboard af te spelen als er een internetverbinding is. Er kan en mag direct naar een oefening gelinkd worden (dus ook vanuit een Notebook presentatie). Er zijn verschillende oefeningen waarvan sommige met alleen teksten en plaatjes, en andere met gesproken woorden en plaatjes. Leerlingen kunnen de oefening ook zelf komen doen bij het Smartboard.
