Reflecteren op het eigen leerproces

Reflecteren op leren. Reflecteren op eigen leerproces. Het is zo’n zinnetje in de syllabus van het vwo Natuurkunde examen waar je snel overheen leest (omdat het niet over Natuurkunde gaat). Het nabespreken van toetsen is voor mij een handig moment om eens met leerlingen te reflecteren op wat ze gedaan hebben. Maar onlangs werd ik door de schoolleiding teruggefloten. En moest ik in een bepaalde jaarlaag toetsen nabespreken zoals “99% van de collega’s” het doet. Wat op zich niet heel logisch is omdat de school in haar ontwikkelplan “reflecteren op eigen leerproces” ook heeft opgenomen.

Hieronder drie manieren om toetsen na te bespreken.

Zoals vroeger

Vaak worden toetsen nagekeken en beoordeeld op het werk van de leerling. Vaak met een rode pen (ik ben zelf meer een ‘groene’ docent). En hoewel dat heel eenduidig lijkt is het dat vaak toch niet. Sommige docenten scoren fouten (min-punten) anderen scoren gehaalde punten (plus-punten). In het werk wordt soms (maar niet zo vaak, want het is extra werk) aangegeven waar de leerling de mist in gaat. Heel soms wordt in het werk ook iets gezegd over wat ik dan maar noem “het proces” (notatie, logica, afronden op verkeerde plek, …).

Dit is wat bedoeld werd met “99% van de collega’s”.

Maar wat kan een leerling hier nu mee? Kan je nog objectief reflecteren als er een groot rood kruis doorheen staat. Of een -vaak kleinere- krul. Volgens mij ontneem je de leerling hier een belangrijk moment van reflectie.

Proefwerk nabespreken zonder frustratie

Zo noemde ik eerder (hier) een nabespreking waarbij een leerling zijn eigen werk nakijkt zonder aantekeningen van de docent. De leerling wordt dan gedwongen om nog eens goed te kijken naar zijn eigen verhaal. is het wel duidelijk opgeschreven, snap ik het zelf nog, wat kan ik volgende keer beter doen, … In de praktijk scoren de meeste leerlingen hetzelfde als de docent. Ze weten heus wel of het goed of fout is. En de enkele leerling die zichzelf teveel of te weinig punten geeft daar moet je dan even mee praten. Onzeker? Overschatting? Moeite met het interpreteren van antwoorden?

Annelien Jonkman schrijft hier over (Onderwijsblad, mei 2017, bladzijde 55):

Het toeval bepaalde dat ik die les nog een deel van het SE moest bespreken. Dat vind ik altijd heel erg lastig, omdat leerlingen nadat zij eenmaal een toets hebben gemaakt eigenlijk niet meer geïnteresseerd zijn in wat zij fout hebben gedaan. Ze hebben een cijfer, niks meer aan te doen, gewoon weer door. Dus ik laat leerlingen tegenwoordig hun eigen toetsen nakijken. Alles moet dan van tafel en van mij krijgen ze een steeds wisselende fluorescerende kleurpen. Dat werkt heel goed. Leerlingen gaan uiteraard met mij in discussie of er uit de berekening van hun foute antwoord toch nog ergens een puntje te wurmen is. Dat moedig ik ook aan. Thuis kijk ik alles nog een keer na en verreweg de meeste leerlingen blijken dan uitstekend correctiewerk te kunnen leveren.

De effectiviteit is veel groter als leerlingen nogmaals naar hun eigen werk kijken, maar nu met de bril van een beoordelaar. Ze zien dan ook dat notatie er toe doet.

Niet meer nabespreken

Bij mij op school is het nabespreken van proefwerken verplicht. De vraag is of dat nodig en/of effectief. Onlangs hoorde ik Alan November in een podcast van de CoolCatTeacher Vicki (http://coolcatteacher.blogspot.nl/2017/06/alan-november-shares-mind-blowing-new.html) praten over een uitwerking van Eric Mazur. Mazur is bij mij vooral bekend van zijn voorkeur naar peer review waarbij studenten vooral met elkaar in gesprek gaan. Met betrekking tot de toetsen heeft hij dit idee verder doorgetrokken. Leerlingen maken een individuele toets die wordt beoordeeld. Daarna wordt de toets niet besproken maar worden de leerlingen in groepjes gezet en maken ze gezamenlijk de toets nog een keer, waarbij ze mogen overleggen. Het eindcijfer bestaat uit 50% het individuele cijfer en 50% het groepscijfer.

Leerlingen gaan hier dus met elkaar in gesprek. Gaan elkaar overtuigen omdat het antwoord (het juiste antwoord) er toe doet. Na verloop van tijd blijkt ook het individuele cijfer hoger te worden. Leerlingen hebben meer begrip gekregen.

Op de school waar ik nu werk denk ik niet dat ik dit binnen afzienbare tijd kan uitproberen. Helaas. Ik ben er van overtuigd dat het een effectieve methode kan zijn.

Geplaatst in Over leerlingen, Over lessen, Over onderwijs | Tags: , , , , , | 2 reacties

Modelleren in Coach7

Net als veel collega’s, denk ik, zijn we bezig om modelleren om te zetten van Coach6 naar Coach7. Op zich ben ik wel tevreden met Coach7 en vooral met de betere werking bij leerlingen thuis. We hebben grootse plannen om het modelleren in te zetten bij in principe elk hoofdstuk. Maar tijd moet nog gevonden worden.

We verzamelen de opdrachten online zodat leerlingen de gegevens thuis terug kunnen vinden. En tot op heden lukt het de leerlingen aardig om alles werkend te krijgen.

We hebben er, voor nu, voor gekozen om leerlingen zelf de modelleeropdrachten te laten maken en de .cma7 bestanden niet online te zetten. Maar misschien wijken we daar nog wel vanaf als het maken van het model onevenredig veel tijd kost met wat er dan te zien is.

We zijn begonnen met 4vwo (Kracht en beweging) en 5vwo (Straling).

Linkhttps://modelleren.wordpress.com

Geplaatst in ICT, Over lessen | Tags: , , , , , | Een reactie plaatsen

The Language of Functions and Graphs, Malcon Swan

Op 25 april 2017 is Malcom Swan op 73 jarige leeftijd overleden. Swan was vooral bekend in de wiskunde hoek waar hij onderzoek deed naar hoe je wiskunde aan kinderen kan leren.

In zijn boek: “The Language of Functions and Graphs” (1985) kijkt hij naar het belang van grafieken. De voorbeelden worden uitgebreid uitgewerkt en zijn voorzien van enkele antwoorden van leerlingen die hij vervolgens bekijkt.

De eerste  opgave van Malcon Swan heb ik als voorbeeld genomen voor de volgende opdracht “Autorit van Amsterdam naar Eindhoven”.

Downloads
Autorit.doc
Autorit.pdf

Geplaatst in Over Natuurkunde, Over onderwijs | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Handboek natuurkundedidactiek

Onlangs (januari 2017) kwam het Handboek natuurkundedidactiek uit (http://www.natuurkundedidactiek.nl/).

Een mooie verzameling onderwerpen waar veel voor mij bekende namen (en ook veel onbekende namen) langskomen als auteur van bepaalde onderdelen.

Voor nu een kort citaat over een onderwerp waarover we op school regelmatig discussie hebben.

“In alle schoolvakken speelt het leren van vakbegrippen en -redeneringen een rol. Volgens de psychologische theorie van het constructivisme -voor zover vakdidactisch relevant- kunnen begrippen en redeneerwijzen niet worden overgedragen van de leraar naar de leerling, maar moeten leerlingen deze kennis zelf ontwikkelen op basis van de al aanwezige kennis (Ausubel, 1968). Ze kunnen daarbij geholpen worden door de leeromgeving die de leraar aanbiedt: informatie en discussies over betekenissen en ervaringen die voor de begrippen van belang zijn.

Uit vakdidactisch onderzoek is bekend dat, als het om begripsontwikkeling gaat, onderwijs minder succesvol is dan wordt gedacht of gehoopt. Leerlingen leren wel de vaktermen te gebruiken, maar de betekenis die ze eraan toekennen verschilt vaak van de geaccepteerde natuurwetenschappelijke betekenis. Dat komt tot uiting in begripsproblemen: veel leerlingen geven heel andere dan de gewenste antwoorden als hen begripsvragen worden voorgelegd. Ze blijken dan vast te houden aan begrippen en redeneringen die voortkomen uit hun alledaagse ervaringen.”

De actieve werkhouding van leerlingen om dit goed voor elkaar te krijgen ontbreekt regelmatig. Met tegenvallende resultaten als gevolg.

Geplaatst in Citaten, Misconcepties, Over docenten, Over klassen, Over leerlingen, Over lessen, Over Natuurkunde | Tags: , , , , | Een reactie plaatsen

Uitleggen (in de ogen van leerlingen)

Leerlingen vinden een uitleg pas een uitleg als iemand anders hun probleem oplost. En leren werkt, volgens mij, zo niet. Als een leerling een vraag stelt komt er meestal eerst een tegenvraag:

Meester 36 snap ik niet?
Wat bedoel je met 36?

Meester vraag 12 snap ik niet?
Wat zegt vraag 12 precies?

Meester als een blokje op de helling ligt hoe kan ik dan uitrekenen wat de versnelling wordt?
Welke gegevens zie je in de opgave?

Meester het lukt me niet om dinsdag het verslag in te leveren.
Wat is nu je voorstel?

Leerlingen vinden het vaak prettig om zaken over te dragen aan de docent. De leerling snapt het niet en de docent moet het oplossen. Liefst met een gedetailleerde uitleg die de leerling dan direct kan overnemen in zijn schrift (als dat al gebeurt).

Onlangs vroeg een collega zich hardop af of leerlingen wel in staat zijn om te gaan met tegenvragen. Hoe regel je dat je leerlingen niet kwijtraakt als je vraagt “En wat denk je zelf?” of iets dergelijks?

 

Geplaatst in Over docenten, Over leerlingen, Over lessen | Tags: , | Een reactie plaatsen

Teaching Physics with the Physics Suite: The dead leaves model

“Teaching Physics with the Physics Suite” (2002) is een vrij recent boek en waarin E.F.Redish kijkt naar het leren en doceren van natuurkunde. Het boek is te koop, maar de delen zijn ook te downloaden.

http://www2.physics.umd.edu/~redish/Book/

Een mooie beschrijving van sommige van onze leerlingen beschrijft hij als het “dead leaves model“. Ik zie zo een aantal hardwerkende leerlingen voor me die samenvatting na samenvatting maken maar uiteindelijk de diepgang missen voor een succesvol proefwerk.

“Unfortunately, the most common mental model for learning science in my classes seems to be:

• Write down every equation or law the teacher puts on the board that is also in the book.
• Memorize these, together with the list of formulas at the end of each chapter.
• Do enough homework and end-of-the-chapter problems to recognize which formula is to be applied to which problem.
• Pass the exam by selecting the correct formulas for the problems on the exam.
• Erase all information from your brain after the exam to make room for the next set of materials.

I call the bulleted list above “the dead leaves model.” It’s as if physics were a collection of equations on fallen leaves.”

Nu het Natuurkunde eindexamen langzaamaan afstapt van vooral rekenen en steeds meer redeneervragen opneemt, lopen leerlingen met een beperkt begrip een grotere kans om de voldoende niet -meer- te halen.

Geplaatst in Citaten, Over leerlingen, Over lessen, Over Natuurkunde | Tags: , , , | Een reactie plaatsen

Bij het Natuurkunde lokaal gebeurt het

Eerst waren het er een paar, maar de laatste tijd worden het er steeds meer. Op dit moment komen er elke pauze zo’n acht leerlingen naar het Natuurkunde lokaal toe. Ze werken zelfstandig aan moeilijk opdrachten en overleggen met elkaar over een goede strategie. Als een opdracht niet lukt geeft dat zoveel energie dat ze het nog een keer gaan proberen, net zo lang tot het wel lukt. Soms roepen ze me “Meester moet u eens kijken, ik kan het nu echt goed”. Zo af en toe is de energie wat minder. Misschien door een rondje hardlopen bij gym, of een lastige wiskunde les ervoor. Ze gaan dan een stapje terug. Zoeken opdrachten die makkelijker zijn of die ze eerder al gemaakt hebben maar nog niet helemaal in de vingers hebben. “Ja meester ik kan dit al wel, maar ik ben een beetje moe”.

Als ik wat langer naar ze kijk zie ik dat ze genieten van de vrijheid bij hun werk. Ze verkennen dingen wanneer zij dat willen, ze falen continu maar worden daar niet opstandig van, ze worden vrolijk als ze het beter doen dan de anderen. Ze overleggen de hele tijd, reguleren hun inspanning en laten hun inspanning niet afhangen van anderen. Kortom: ze zijn super gemotiveerd om aan de slag te zijn en goede resultaten te halen. Heerlijk.

En dan gaat de bel. De game wordt afgesloten. De telefoon verdwijnt in hun kontzak. De leerlingen gaan op weg naar de volgende les. Om te doen wat de docent van ze vraagt, of ze daar nu aan toe zijn of niet. In een tempo dat zelden klopt bij hun eigen ontwikkeling. Was het maar weer pauze.

Geplaatst in Over leerlingen, Over onderwijs | Tags: , , | Een reactie plaatsen